Avşa adası

28 Mart 2010 Yazan  
Kategori Avşa adası

Avşa adasının zaman içinde değişen birçok ismi vardır. KYZİKOSLU PiONESES ( PROPONTiS) marmara adalarını anlatırken Meryem Ana kilisesi nedeniyle PANGİA adının verildiğinden bahseder. Marmara takım Adalarında inceleme yapan GEDEON`a göre Patrikhane tarafından verilen 1892 tarihli Tavsiyenamesinde ise, adanın ismi Aousia şeklinde yazılmıştır. Rumlar bu adayı terketmeden önceleri Afissia ismini kullanmışlardır. Adanın adı ise daha sonraki tarihlerde Araplar Adası olarak da bahsedilmiştir,Yakın tarihlerde adanın resmi adı TÜRKELİ adası olmuştur. Daha sonraları ise adanın tarihi isminin Türkçeleştirilmiş şekli olan Avşa kullanılmaya başlanmıştır.

Avşa adası

Adanın ilk halkları hakkındaki ilk yazılı bilgiler coğrafyacı STRABON ile tarihçi PLİNİUS`un eserlerinde bulunmaktadır. Toprak yapısı yüzünden hiçbir zaman zenginleşmemiş bağımsız bir güce kavuşamamış olan avşa tarih içinde çevresinde hakim olan kuvvetlerin arkasından gitmiştir. Hıristiyan papazları için bir sürgün yeri olarak kullanılmış ve tüm orta çağ boyunca boş kalmıştır. Ada üzerinde zamanımızda iki köy vardır.

TÜRKELİ : Avşanın batısında kıyı şeridi üzerinde kurulmuştur. Bütün ada için olduğu gibi bu köy içinde daha çok AVŞA adası ismi kullanılmaktadır. Avşada, GEDEON batıl inancı nedeniyle bahsettiği TRİNİTİ kilisesinin harabelerinin olduğu adada Rumlarının eski rüzgarlarla yolundan kalan gemici yakınlarının bu harabeleri dolaşırlarsa rüzgarın değişebileceğine inandıklarını anlatmıştır. Avşada böyle bir manastır yoktur.Avşanın 1,5 km güneybatısında bir kilise kalıntısı vardır.Rumlar köyü yıllarca önce terk etmişlerdir. Köyün şimdiki halkı yerli ve göçmen olarak tamamen Türktür. Şarapçılık ve Turizm geçim kaynağıdır. Ancak turizmdeki büyük patlama ile şarapçılıkta gerileme olmuştur.

Yiğitler:Avşanın doğu kıyısında yer alır. Eski adı ARAPLAR olan bu köyde önceden Arapların oturduklarını DAPPER anlatmaktadır. Bu kişilerin Arap donanmasının Bizans`ı kuşattığı ( 672-678 ) yılları arasında burada kışladıklarını ve Arap büyüklerinden bazılarının bu köyde kaldıklarından bahsetmektedir. Daha sonraları Rumlar ve onlardan sonra da balkan göçmeni olan Türkler yerleşmişlerdir. Şarapçılık , bağcılık ve taşçılık işlerle uğraşan köy halkının hayat seviyesi çok iyidir. Adanın nüfusu kışın 2-4 bin yazın ise 90-100 bin arasında değişmektedir.

Yüzölçümü :Marmara Denizinin güneybatısında üç büyük ( Marmara, Türkeli,Paşalimanı ) Yedi küçük (Ekinlik,Koyun,Mamali,Hasır, Pale, Fener,Asmalı ) adaları bulunmaktadır. Marmara Adaları ismini taşıyan bu adalar yapı ve yer şekilleri bakımından Kapıdağ Yarımadasının Marmara Denizindeki uzantısı görünümündedir. IV. Zaman sonlarında deniz seviyesinin yükselmesi ve alçak kısımlarının sular altında kalması sonucunda ana kara Kapıdağ yarımadasından ve birbirlerinden ayrılarak bugünkü şekillerini almıştır. Avşa Adasının Marmara ve diğer adalar ile arasındaki derinlik 16-35 metre arasında değişir. Adanın uzunluğu 8 km eni 4 km dir.Adanın toplam yüzölçümü 20.5 km2 dir. Adanın batısında üzerinde fener bulunan Fener adası bulunmaktadır.

Dağlar,Nehirler ve göller : Adada belirgin ölçüde dağlar bulunmamaktadır. Adanın en yüksek yeri avşanın tam ortasında bulunan Aliler Tepesi ( 192 metre ) dir. Araplar Köyü ve Türkeli Köyünü birbirinden ayıran Konstantin Tepesi ( 51 metre ) bulunmaktadır. Adanın Kuzeyi ve Güneyinde genişliği 1200 metreyi bulan düz alanlar bulunmaktadır. Adada sürekli olarak akmayan Muçapınarı, Gavur dere ve Çiftlik Deresi bulunmaktadır.

Bitki örtüsü ve doğal Hayat : Ağaç yapısı az olan tarım kültürünü ve yaygın olan bağcılık sebebi ile kesilmiştir. Bağcılık zamanla ilerlemiş,adanın büyük bir bölümünü asmalar kaplamıştır. Geniş ölçüde zeytincilik olduğundan zeytin ağaclarıda mevcuttur. Genel bitki yapısı Akdeniz bitki örtüsü olan maki ile kaplıdır. Günümüzde tavşan,kertenkele,yılan ve kaplumbağa vardır.kuşlardan karga,serçe,güvercin,saka,iskete, kırlangıç,atmaca ve çaylaklar bulunmaktadır. kış mevsiminde ise göçmen ördek ve kazlarda geçici olarak adamızda görülür.